Houd Windows wakker zonder alles om te gooien

Scherm uit, slaapstand en vergrendeling zijn verschillende dingen

• Scherm uit: het scherm wordt zwart, maar programma's blijven draaien. Downloads gaan door.
• Slaapstand: de computer pauzeert bijna alles om energie te besparen. Downloads en renders stoppen.
• Schermbeveiliging en vergrendeling: een schermbeveiliging start na een wachttijd en kan bij terugkomst om aanmelding vragen. Bedrijven dwingen dit vaak af met een beleid.

Is je probleem een zwart scherm terwijl je leest, dan volstaat een tijdelijke schermmethode zoals de browsertool die je scherm wakker houdt. Stopt een lange taak 's nachts, dan moet je de slaapstand voorkomen.

Windows 11: time-outs voor scherm en slaapstand wijzigen

1. Open Start > Instellingen > Systeem > Power & battery (Energie en batterij).
2. Klap Screen, sleep, & hibernate timeouts (time-outs voor scherm, slaapstand en sluimerstand) uit.
3. Stel Turn my screen off after (scherm uitzetten na) en Make my device sleep after (apparaat in slaapstand zetten na) in, apart voor netstroom en batterij^[1].

Recente updates van Windows 11 hebben op nieuwe installaties sommige standaardwaarden verkort, bijvoorbeeld de tijd tot het scherm uitgaat op apparaten met modern standby^[2]. Gaat je scherm sinds kort eerder uit dan vroeger, controleer dan eerst deze waarden.

Wijzig bij voorkeur de waarden voor netstroom en laat de batterijwaarden kort. Zo loopt de laptop niet leeg in je tas.

Windows 10

Windows 10 heeft dezelfde twee timers onder Instellingen > Systeem > Power & sleep (Energiebeheer en slaapstand). Het huidige artikel van Microsoft over energie gaat alleen over Windows 11, en de ondersteuning voor Windows 10 is in oktober 2025 gestopt, dus menunamen op je pc kunnen iets afwijken. PowerToys Awake en de browsertool werken in beide versies op dezelfde manier.

Voorkom dat de schermbeveiliging start

Ga naar Instellingen > Persoonlijke instellingen > Vergrendelingsscherm en open Schermbeveiliging onder Gerelateerde instellingen. Daar kun je Wait (Wachten) wijzigen of On resume, display logon screen (aanmeldingsscherm weergeven bij hervatten) uitvinken^[3]. Op een beheerde pc kunnen deze opties grijs zijn omdat een beleid ze instelt.

PowerToys Awake: tijdelijk wakker houden zonder je energiebeheerschema te wijzigen

PowerToys is een gratis verzameling hulpprogramma's van Microsoft. De module Awake houdt de pc wakker zonder de instellingen van je Windows-energiebeheerschema aan te passen: in plaats daarvan vraagt hij Windows om een energiestatus^[4]. Modi:

• Keep using the selected power plan (geselecteerd energiebeheerschema blijven gebruiken): Awake is inactief.
• Keep awake indefinitely (onbeperkt wakker houden): tot je de modus wijzigt of PowerToys sluit.
• Keep awake for a time interval (wakker houden voor een periode): bijvoorbeeld twee uur.
• Keep awake until expiration (wakker houden tot een tijdstip): tot een datum en tijd.

Standaard kunnen de schermen nog uitgaan terwijl de computer wakker blijft. Zet Keep screen on (scherm aan houden) aan als je ook het scherm nodig hebt. Awake houdt het scherm niet aan op het vergrendelscherm^[4].

Werkt PowerToys Awake niet? Controleer of de modus niet op ‘Keep using the selected power plan’ staat, of Keep screen on aan staat als het om het scherm gaat, en of een bedrijfsbeleid de pc niet vergrendelt. Voor het installeren van PowerToys heb je op een werkcomputer misschien rechten nodig die je niet hebt; zie in dat geval een computer wakker houden zonder software.

Zie wat Windows wakker houdt (of niet)

In een opdrachtprompt toont powercfg /requests de energieaanvragen van apps en stuurprogramma's die op dit moment voorkomen dat het scherm uitgaat of het systeem in slaapstand gaat^[5]. Handig om te controleren of een presentatieapp, een video of PowerToys echt een aanvraag vasthoudt. Afhankelijk van je configuratie heb je misschien een opdrachtprompt als administrator nodig.

powercfg /requests

Presentaties, downloads en chatstatus

Volg voor presentaties en lange downloads de checklist in slaapstand voorkomen bij lange taken. Bedenk wel dat geen van de methoden hierboven toetsenbord- of muisinvoer maakt: een energieaanvraag houdt het scherm aan, maar voorkomt niet dat chatapps je als afwezig tonen. Dat verschil wordt uitgelegd in de vergelijking van alternatieven.